Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Cooperació Internacional. Mostrar tots els missatges
Es mostren els missatges amb l'etiqueta de comentaris Cooperació Internacional. Mostrar tots els missatges

4 de maig 2010

El flautista blanco.

Aún no he llegado ha entenderlo…

En Maputo me acostumbré a que los niños me llamaran continuamente “mulungu” (blanco). Como parte del juego aprendí a decir en shangan “mina ni mulungu, wena ne mulandi” (yo soy blanco, tu eres negro), pero no sirvió de mucho, se reían y miraban entre si, que el mulungu dijera algunas palabras en shangan no pasaba de anecdótico. Me fui de Maxaquene A igual que como llegué: con una legión de crios siguiéndome.

En Malawi la historia siguió: “azungu” fue la variante local. De pueblos donde dudo que un blanco haya estado en años salían niños tras el ciclista blanco (o sea, yo) con una idea clara: tiene dinero y con las palabras adecuadas y un poco de suerte puede que afloje algo. No importa que este a 200 metros, no importa que vaya en bicicleta, no importa que ya se aleje… hay que gritar, correr, saltar, mostrar la mejor de las sonrisas o las mas tristes ojos, pero ante todo HAY QUE INTENTARLO.

Tanzania, Uganda, Kenya… la cosa nunca mejoró y llegué a odiar el sonido “muzungu” (swahili), con el alivio de saber cuando veía camisetas con la leyenda “My name is not muzungu” que no era el único que pasaba por esa situación. En Maralal, Kenya, el día de la carrera de camellos, cuando iba hacia el Lodge de la organización me crucé con dos niños de unos 4 años que bajaban por una pequeña colina que descendía por la derecha con los brazos en alto y repitiendo alegremente: mu-zun-gu, mu-zun-gu!!. La escena me pareció bastante cómica así que corrí hacia ellos para hacerles alguna gracia: huyeron muertos de miedo en medio de lloros…

Una muestra de como una simple cámara de fotos es capaz de inmovilizar a 14 niños!

Y con este historial llegamos a Ethiopia. Aquí soy un “farengi”. Al principio a los blancos aquí los llamaban “italianos” ya que son con los que mas contacto tuvieron durante la época colonial. Pero desde que los franceses construyeron la línea férrea entre Addis Ababa y Djibuti, rápidamente se popularizó “french” y de ahí la amharización de la palabra en “farengi” (a veces te llaman “you”, pero tan alto y repetido que no le cuesta mucho acabar siendo igual de odioso). La cosa es que hará unos días estaba tranquilamente sentado en el dique de una presa tras haber estado inspeccionando la zona del proyecto que queremos realizar. Había quedado a las 12 con Ángel para que me recogiera con el coche, pero se estaba retrasando un poco. En los escasos 15 minutos que estuve sentado sin hacer nada en especial (lo juroooo!!!!!) conseguí que unos 30 niños se amontonarán a mi alrededor mirándome como si tuviera cuatro brazos, callados, susurrándose cosas al oído. Si me hubieran tirado cacahuetes no me habría extrañado… Llegó Ángel y todos me siguieron hasta el coche, atraídos por un invisible imán de interés y curiosidad.

Todos siguiendo al "farengi".

Reacción habitual cuando el "farengi" se acerca (sobretodo si lleva una piedra en la mano).

Qué representa que soy? ¿Qué historias o mitos se explican de noche a la luz del fuego en los hogares africanos sobre mi piel que provoca esta mezcla de admiración y miedo en los niños? Al igual que el lobo es en Europa la personificación infantil del mal, ¿que papel jugamos los blancos en el ideario africano? ¿Dinero? ¿Poder? Quizás Ángel tenga razón y el primer error es intentar entenderlo. No se que historias contarán ahora, pero puedo imaginarme que en el futuro serán como la que sigue:

“Hace mucho tiempo, existía un poblado africano donde sus gentes vivían en paz con su entorno y trabajaban duro para tirar sus vidas adelante. Un día se presentó al poblado un extraño hombre de piel clara que ofreció sus servicios para eliminar las ratas que según él inundaban el poblado. Estos pequeños animales no eran especialmente abundantes en el poblado por lo que los aldeanos nunca habían interpretado su presencia como un problema e informaron al hombre blanco que tenían otras prioridades como un nuevo pozo o encauzar las aguas del río, que se desbordaba a menudo. Este respondió que ya había formulado un proyecto a la AECID sobre ratas y difícilmente podría cambiar su contenido, así que iba a acabar con ellas igualmente.

Es así que se situó en medio del pueblo con un gran equipo estéreo de potentes altavoces desde donde atronaba una extraña melodía de flauta. Empezó a pasearse por todas las calles del pueblo y los niños al verlo se quedaban asombrados, pues hasta entonces solo habían visto blancos por la televisión. Allí los blancos tenían grandes cantidades de dinero, sus casas eran tan grandes como el poblado entero e iban a todas partes con bonitos coches, así que los niños empezaron a seguir al hombre blanco esperanzados en conseguir algún regalo (los blancos siempre dan regalos decían los adultos) o… quien sabe! con un poco de suerte quizás se los llevaban a su país.

El hombre blanco, confiado de su éxito y ensordecido por la música, en ningún momento miró hacia atrás. Habría descubierto que todos los niños le seguían felices bailando, pero que ninguna rata se encontraba entre ellos, pues al ser africanas estas solo respondían al sonido de los tambores. Se fue alejando del poblado cuando empezó a llover en la zona y justo después de que cruzara el río una gran avenida de agua se precipitó con la mala fortuna que se llevó a todos los niños aguas abajo.

Y fue así que los aldeanos aprendieron a desconfiar del hombre blanco y que la AECID recibió un informe de justificación de proyecto favorable, aduciendo que, según datos oficiales, la tasa de mortalidad infantil por enfermedades transmitidas por ratas en la zona se había reducido drásticamente.”

11 d’abr. 2009

Minha apasionada

Viernes 12 de diciembre por la noche. Faltaba menos de una semana para que viajara a Barcelona y tenia un montón de trabajo por terminar. Acababa de colgarle (literalmente) el movil a una buena amiga diciéndole que no podía quedar con ella esa noche para tomar una cerveza y no parecía que le hubiera sentado del todo bien.
Intentando decidir cual era la e manera de arreglarlo todo recibo una llamada de un numero desconocido… (traduzco del portugués que entendí porque la chica parecía tener piedras en la boca):
- Si?
- Hola, mira, tu no te acordaras, pero te he visto un par de veces por ahí y quería decirte que estoy apasionada por ti.
- Pero… hemos hablado alguna vez? Nos conocemos? (yo flipando intentando identificar la voz).
- No, no. Solo nos hemos visto. Por eso, a ver si quieres quedar y hablamos un poco porque yo estoy apasionada. (eso que quede claro)
- Mmmmm… oye, lo siento pero he tenido un día horrible y aun tengo mil cosas que hacer antes de irme de aquí la semana que viene. La verdad es que no estoy yo ahora para complicarme la vida…
- Tranquilo, no pasa nada, llámame otro día si quieres. Vas a volver?
Le dije que no y seguramente gracias a eso me ahorré lo que suele pasar cuando una mozambicana tiene tu teléfono y se encapricha de ti: unas 5 llamadas perdidas al día y algunos mensajes (es fácil conseguir mensajes gratis en Mozambique) en plan “El mar es azul, el monte verde y yo quería compartir estas grandes sensaciones con un gran amigo como tu”. Y esto durante unos 5 días hasta que consigue otro numero y prueba suerte con otro o se cansa de ti.
Así de fácil es tener una relación con una mozambicana: no hay que buscar, ya te viene solo. Asi que mucho cuidado porque es fácil despistarse y creerse el rey del mambo y no, solo eres blanco, que no es lo mismo. Un año y pico viviendo en Maputo da para ver de todo y aunque hay bastantes excepciones se pueden identificar algunos patrones:
- Para empezar esta el de joven blanca – artista molón (que seria el típico rasta que pinta, toca algún instrumento, baila que te cagas , todo al mismo tiempo y encima mola). Algunas chicas me han comentado que, en apariencia al menos, este colectivo tiene una mentalidad que congenia mejor con la occidental: son divertidos, capaces de hablar de cualquier cosa (algo que no es tan fácil de encontrar en la gente de aquí) y no nos engañemos, están fibrados y son negros (con toda la buena fama que eso comporta). Algunas de estas relaciones duran bastante pero otras acaban trágicamente cuando ella descubre que el es demasiado interesado, posesivo, envolvente o que tiene tanto amor que lo esta compartiendo con otra.
- La versión joven blanco – artista molona no se da por el simple motive que estas casi no existen (abundan en cambio las versiones locales de Victoria Beckham). Yo al menos no me he encontrado muchas chicas con personalidades interesantes y la mayoría de veces a los 5 minutos de conversación ya no se de que hablar (también hay que decir que yo conversando a veces soy un poco patán). Esto lleva a que las relaciones de los tíos sean bastante mas cortas y variadas (vamos, que van a lo que van). Como ya he mostrado las oportunidades no faltan así que allá cada uno con su conciencia y como quiere jugar con las esperanzas de las chicas (porque al menos yo tenia la sensación de que para ellas muchas veces yo simplemente representaba la oportunidad de algo mejor, aunque solo fuera por unos días o horas).
- A parte de todo esto están las relaciones del “cooperasmus”, o sea entre jóvenes cooperantes que están lejos de casa y sin nadie a quien rendir cuentas. Tampoco es algo que abunde pues las alternativas mas exóticas no faltan…
- Y quizás para acabar esta el popular caso del madurito blanco con negra despampanante, pero bueno… es suficiente conocido como para que yo aporte nada nuevo…
Pues hasta aquí una entrada que ha costado bastante de escribir. Comentando estos patrones con amigos me dicen que se dan en otros países donde abunda la cooperación, daños colaterales supongo… Ya veis que he intentado no posicionarme mucho pues tampoco quiero entrar a juzgar lo que hace cada uno con su vida, al menos mientras sea sincere consigo mismo y con quien tiene delante.
Yo al menos es lo que he intentado.
(P.D. No hay fotos, supongo que los motives son evidentes… no voy a llenar la entrada con muestras de cada caso, no?)

13 de juny 2008

Guia práctica para pequeños reencuentros

Es tarde y estoy hasta los webs de escribir de curro, así que pensé que era un buen momento para comentaros unas cosas ahora que vuelvo.

En primer lugar tened claro que son solo dos semanas!!! Además no son vacaciones, la mayor parte de los días tengo cursos o reuniones en la central de ESF en Barcelona, de manera que tampoco voy a disponer de mucho tiempo y solo espero poder administrarlo lo mejor posible (lo que esta claro es que el 23 hago puente!!). Me gustaría poder ver a un montón de gente, pero seguro que alguna se queda en el tintero, espero que no me lo tenga muy en cuenta.

Que nadie me pregunte "Que tal?". Siete meses aquí abajo dan para mucho y no se pueden resumir frente a una pregunta tan ambigua y corta como esa. Ya lo he dicho otras veces: ha habido de todo. La mayor parte están en este blog (algunas bastante escondidas), y es que entre otras cosas me he tomado la molestia de actualizar lo máximo posible para no tener que explicar después la misma historia a cada uno que me lo pregunta. Vamos, que si no habéis hecho los deberes de leerlo ahora no me pidáis un resumen. De lo que si que estaré encantado es de daros detalles y ampliar historias.


Y sobretodo que a nadie se le ocurra preguntar cosas del tipo: "...y en África se vive tan mal?" o "...y lo de África tiene solución??". Si queréis respuestas a lo primero el mundo es suficiente global hoy en día para que las obtengáis por vosotros mismos, no hace falta que tengan el "certificado de cooperante inexperto maputiense" para que sean más verosímiles.

Y lo segundo me parece muy hipócrita: evidentemente que África tiene solución pero su obtención depende mucho más de vosotros que estáis leyendo este blog que de mi que lo escribo.

Hasta pronto!!

16 de maig 2008

Si me lo cuentan no me lo creo!! (II)

II - EL FETICHO.

A las pocas semanas del post anterior, ya con el almacén listo y el material dentro, necesitábamos un terreno para hacer las tapas del drenaje (algo así como una planta de prefabricados pero a la Mozambicana). Hacia tiempo que había visto un terreno que reunía los requisitos: amplio y bien comunicado.

Fuimos a ver al propietario, Sr. Joao Comeia, y tras el típico tira-y-afloja llegamos a un acuerdo para trabajar allí: nosotros le limpiábamos el terreno y construíamos una letrina (que igualmente teníamos que hacer pues la que tenia daba pena) y el cedía el terreno hasta el final del proyecto.

El martes de la semana siguiente empezamos a trabajar. Enviamos a unas cuantas personas al terreno y yo me centré en los trabajos de desvío del agua que circula por el barrio. Todo parecía ir bien al final del día.

El miércoles me levanté pronto para volver al barrio a primera hora. Tal como tomé el camino hacia la Secretaria me encuentro al capataz con el Secretario y un grupo de gente…:

- No podemos trabajar en la parcela de Joao Comeia.- Sentencia el capataz.
- Porque??
- Tu eres europeo y no lo entenderás… resulta que hay un feticho en el terreno, el dueño no lo quiere quitar y los trabajadores se niegan a trabajar con eso ahi!!!

Pues nada, vamos para allá a ver el feticho, no? Yo ya no sabia que esperarme… Tal como llego me encuentro todo el terreno limpio impoluto menos unos dos metros cuadrados en el lado más alejado de la vivienda, justo debajo de un árbol. Al mirar a los trabajadores que descansaban en la parte opuesta con cara de duda me señalan el árbol

Me acerco. No veo nada. Me acerco más y me coge un trabajador:

- VIGILA!!!
- Que pasa?- Y me señala con el dedo una rama.


Era… no se… como una pezuña de cerdo medio podrida cogida por una cuerda. Atrás como un bolso y unas ropas estaban atadas a otra rama.

- No lo toques y mucho menos se te ocurra tirarlo!!!
- Esta bien, esta bien… estoooo…. Puedo hacer una foto?? es que sino en Barcelona no se lo van a creer…


La gente se asusta por nada...


De la pezuña no acabé de entender nada, pero las ropas se ve que pertenecían a una persona que murió y es como una manera de mantener su espíritu en la casa. Tras una serie de reuniones, algunas más personales otras en plan juicio popular, el Sr. Joao aceptó retirar los amuletos, pero los trabajadores seguían con miedo y Secretaria sentía muchas desconfiazas hacia él.

Pues eso… al final no me tocó otra que cambiamos de terreno pero manteniendo el acuerdo firmado con el Sr. Joao, estaba claro que todo lo malo que pasara en la obra a partir de entonces si nos quedábamos ahí seria culpa del feticho.

No valía la pena…

15 de maig 2008

Si me lo cuentan no me lo creo!! (I)

Primera de tres historias curiosas que han sucedido últimamente por aquí:


I - LA BOMBILLA.

A finales de marzo, con las obras a punto de empezar, los trabajos se concentraban en adquirir el primer material para construir. La secretaria del barrio nos había cedido un cuarto dentro de sus instalaciones con la condición que lo habilitáramos un poco y pusiéramos un guarda por las noches.

La cosa no fue fácil… contactamos con un herrero para que pusiera (otras) rejas en la ventana y un carpintero para que colocara una nueva puerta. Estos se demoraron bastante más de lo deseable en acabar sus trabajos y mientras tanto teníamos un montón de compras pendientes (sacos de cemento, herramientas varias, acero de armar…) de disponer de un lugar donde guardarlas, evidentemente hasta que no lo almacenásemos no podíamos empezar a trabajar.

La ventana aún acabo bastante pronto, pero la puerta era otro cantar… el carpintero se gasto el anticipo en otras cosas y no tenia con que hacer la puerta. Al final con las prisas se decidió coger a otro carpintero y gestionar con el anterior la vuelta del dinero.

El último paso fue elegir entre la gente del barrio a dos guardas que se turnarian el trabajo nocturno y listo… no? Justo según lo planificado!!! Asi que empiezo a llamar a todos los suministradores para que nos traigan el material lo antes posible y me senté en mi silla contento de haber podido cumplir los plazos previstos… que alegría.

Dos horas más tarde me llama Imerson…

- Hay que anularlo todo.- Me dice.
- Como??? Porque???
- Nos falta una bombilla.

Pues si, resulta que la secretaria no tiene electricidad y yo no había caído en eso (en todas partes hay electricidad no??).La Secretaria se negaba a que alguien estuviera ahí toda la noche completamente a oscuras (me parece lógico). La única solución era llegar a un acuerdo con la mezquita vecina, hacer una derivación desde allí y poner una bombillita para iluminar el patio del circo (donde esta la Secretaria).


…y yo solo me preguntaba como justificaría a Barcelona un retraso de 5 días en la planificación de 50.000 € por falta de una bombilla…

30 d’abr. 2008

Maputo mola? (II)

Vaya vida en el post anterior, verdad? El problema es que yo no quería hablar de eso… lo expliqué porque me parece sorprendente que el décimo país menos desarrollado del mundo pueda ofrecer todo esto en solo 4 días.

¿Estoy realmente en África? ¿Es esto Mozambique? Son preguntas que habitualmente la gente se realiza cuando llega a Maputo por primera vez. Esta ciudad padece lo que algunos llamamos “efecto burbuja”. Esta ciudad no es real, es una pequeña isla de pocos kilómetros cuadrados en un océano de pobreza.

Hay que ir con algo de cuidado cuando vives aquí dentro para no caer en cierto engaño y llegar a creerte el espejismo en el que te encuentras. Algunos no lo ven y a otros ya les va bien. No son infrecuentes los extranjeros, en su mayoría portugueses, que trabajan para el sector privado y consiguen fácilmente un status de vida impensable en sus países de origen. Es triste ver como desprecian en muchas ocasiones el entorno que les rodea, las costumbres locales, la situación política… no se de que se quejan tanto si total es precisamente eso lo que les permite a ellos estar donde están. Sobra decir que no suelen hacer mucho para solucionar todo lo que no les gusta.

Otro ejemplo que me parece especialmente grave es el de la escasa clase media existente. Están demasiado preocupados en poder aparentar un nivel económico superior al suyo que me choca con el entorno en el que se mueven, todo en busca de la imagen del éxito capitalista que infelizmente les hemos importado y que ya han adoptado las clases altas. Después te cuentan que llegan a casa y solo pueden comer arroz, pero claro eso ya no lo ve nadie. Se ven tratos de distancia y superioridad a las clases mas bajas y estas solo responden asumiendo su papel y entrando en esta competición de la imagen que no lleva a ninguna parte.

Supongo que en este juego de fachadas es normal que mi condición de blanco sea clasificada muchas veces como “angloparlante con dinero” y haga que alguna gente se me presente hablando ingles (con el pedazo de nivel de ingles que yo tengo…) buscando que pueden conseguir. Con algunos puedes acabar hablando un rato (en portugués, claro) y el resto se van cuando ven que no eres lo que esperaban. Tampoco les culpo de esta concepción ya que el día a día ayuda a ello, por ejemplo un día hablando con los chicos que vigilan los coches delante de casa apareció un blanquito que les dio 200 MT para tomaran cuenta del suyo. Si lo proporcionamos al salario mínimo eso supone una propina de 80€ en España (también con esto podéis haceros una idea de lo que cuestan los conciertos del anterior post).

De donde salio la burbuja esta muy claro: dinero. Hay mucho dinero en esta ciudad. Proyectos de cooperación desproporcionados que pagan 3000 MTN a voluntarios (el doble del salario mínimo de un trabajador), empresas extranjeras con muchas pretensiones, extranjeros con ganas de gastar y locales adinerados. Maputo nos ha creado un mini-mundo adaptado a nuestras necesidades occidentales para que nos sintamos como en casa.


Algunos es precisamente lo contrario de lo que venimos a buscar.


24 de març 2008

Uno nunca acaba de conocerse…

Como ya dije en el anterior post estos días la cosa esta siendo mucha planificación: como vamos a construir el drenaje y las letrinas, cuanto personal necesitamos, el procedimiento de construcción que seguiremos… cosas asi.

Entre todo esto estamos comprando los materiales que necesitaremos para la obra, es una tarea que le he dejado a Imerson porque el conoce mejor que yo que es lo que se puede adquirir en esta ciudad y lo que no, donde buscarlo… Yo me limito a repasar lo que él considera necesario y discutir aquellas cosas que no veo claras.

Hace unos días, el repaso de su lista fue (mas o menos y en portugués, claro) de esta manera:

Imerson: Ivan, si al final hacemos el hormigón en la obra tendremos que comprar una hormigonera y cuesta casi 2000 €.

Ivan: Ok, sin problema.

Imerson: Y para llevar el hormigón al tajo, necesitaremos carretillas, serán unos 400€.

Ivan: Tienes razón, las compraremos también.

Imerson: Herramientas, mazos, maderas… creo que lo tenemos todo… ah no! Ivan, hay que comprar guantes o botas para los trabajadores??

Dudé.

Y no un poco… dudé mucho!! Me parece increíble que después de estar como 7 años de mi vida implantando y controlando prevención laboral en obras a la hora de la verdad, cuando yo soy el que tiene que decidir, dudará tanto…

Bueno, supongo que los contextos son diferentes, no? Hay que pensar que llevábamos como dos días con Imerson que nuestra frase preferida era “no tenemos suficiente dinero para hacer todo eso!” e íbamos mirándolo todo para ver que era necesario y que no (por ejemplo hemos conseguido un ahorro de unos 3.000 € en geotextil). También tenia miedo que algún trabajador aprovechara la ocasión para renovar el vestuario (de hecho días más tarde nos llegaron algunos rumores que apuntaban en esa dirección) y no está el proyecto como para permitirse estas cosas! Que en medio de todo eso dudes cuando te plantean un gasto con el que hasta ese momento no contabas es humano, no? Espero que lo sea…

Mi primera respuesta a Imerson tampoco es que me dejará muy bien situado:

"¿Que dice la ley?"

Iluso de mi tenia la esperanza que la ley mozambicana me obligará a equipar a la gente y así evitar tomar una decisión por mi mismo!! Evidentemente, aunque la ley del país obliga a incluir una especie de Estudio de Seguridad en el proyecto, el redactado es muy ambiguo, a parte que solo hace falta visitar un par de obras para ver que su aplicación solo es minimamente perceptible en obras grandes (los chinos están construyendo un depósito de agua cerca de la oficina y paso por delante a menudo).

Asi pues… que hago? Tras hablar un poco con Imerson al principio acordamos que suministraríamos calzado, el mínimo de los mínimos. Tras unos días dándole vueltas y pensando sobre ello al final me recobré la cordura y le dije a Imerson que contará una compra de ropa para toda la gente, pero ya veis que la decisión correcta tardó bastante en tomarse.

Así que, ex-compañeros de Barcelona ya podéis hacerlo público. Hablad con los jefes de obra a los que tanto toque los cojones y decidles que el pesado ese de la seguridad cuando estuvo en su situación no vio las cosas tan claras. Ya me imagino la cara de alguno de ellos (Xènia, por ejemplo) con una sonrisa malévola celebrando esta pequeña victoria. A mi también me servirá cuando vuelva para entender mejor su posición y problemas!

Una muestra de que la prevención en este país deja mucho que desear.


Y es que a veces en la cooperación te olvidas que esto es un trabajo y confias demasiado en la buena voluntad de la gente y existe cierta tendencia a saltarte ciertas normas "por el bien de todos" o "no llega el dinero y total esto aqui es normal", cuando lo que tendríamos que ser es más papistas que el papa, si queremos que todos hagan las cosas bien, que menos que empezar por nosotros mismos, no? Por lo que veo en esta ciudad no siempre se cumplen estos criterios. Ya lo dice una compañera del grupo de ESF: Si las ONG's fueran empresas estarían todas arruinadas. Totalmente de acuerdo.


Por cierto, con la traducción del proyecto al portugués (QUE YA HE FINALIZADO!!!) me tocó hacer un Estudio de Seguridad para las obras. Les pedí a los compis de COMSA la plantilla que ellos utilizan (por favor, quitadle mi nombre a la plantilla que hará cinco meses que me fui de la empresa) y fue increíble comprobar que CASI NADA de lo allí escrito me servia.

Las obras en el Norte están muy mecanizadas y la prevención va muy enfocada al uso de las mismas, pero yo no tengo ni camiones hormigonera, ni vibradores (de los otros tampoco), ni maquinaria de movimiento de tierras…todo aquí es evidentemente muy manual así que al final mucha seguridad se reduce a “utiliza bien las herramientas y cuidadito con lo que te rodea, si tienes dudas pregunta al encargado”. Otra cosa a la que adaptarse.


Y otra cosa en la que conocerse!

18 de març 2008

y al final... ingenieria!!!

Trabajo… mucho trabajo.

Así es como mejor puedo resumir las ultimas semanas (bueno, mucho sueño también seria una definición bastante acertada…). Finalmente tras demasiadas esperas el proyecto de drenaje del barrio ha caído en mis manos y llevo desde principios de mes dándole mil vueltas.

Hay que entender que el proyecto es un trabajo de final de carrera que Ferran, el expatriado de Inhambane, se ha currado pero que evidentemente es muy técnico y con un enfoque de “norte”. Ahora el curro es mío.

Primero para pasarlo al portugués ya que fue redactado en catalán (tendríamos que haber sido más realistas en este aspecto… espero que no se nos repitan estas cosas en el futuro!!) al menos la soltura que me faltaba escribiendo la estoy adquiriendo a marchas forzadas…

Y después las típicas dudas de “como coño voy a hacer todo esto??” lo que te lleva a mirarte mil veces los planos y estar involuntariamente las 24 horas dándole vueltas al tema al estilo:

…quizás tendríamos que cambiar la sección del drenaje, y en lugar de rectangular hacer algo trapezoidal…uy, no porque perdemos un montón de espacio en las calles… y si hiciéramos los alzados con bloque de hormigón… por cierto… cuanto coste un bloque?? Y hay que revocarlo?? Es muy caro?? Casi mejor dejamos los bloques porque con la experiencia que tendrá la gente con la que trabajamos… además la junta con el hormigón seria difícil… los alzados mejor los hacemos de hormigón armado… el hormigón lo hacemos en la obra o lo compramos?? Cuanto hormigón podemos necesitar en un día?? Y como encoframos todo eso?? Además con hormigón hay que poner un geotextil en las juntas y ese material es carísimo… si los alzados fueran inclinados no haría falta el geotextil… quizás tendríamos que cambiar la sección del drenaje, y en lugar de rectangular hacer algo trapezoidal…

Y salir de estos enredos no es nada fácil!!! Por suerte desde principios de mes que hemos contratado a un “mestre de obras” (vendría a ser lo que un encargado en España). Se llama Imerson y los dos tenemos unas ganas de empezar las obras!!! Significará que todo esta planeado y “solo” queda construir.

Propuesta de canal de drenaje según proyecto original, como quedará al final aún lo tengo que decidir...


Propuesta de letrina con fosa impermeable (totalmente diseño mio)

Es curioso esto de ser jefe… desde las obras en el Puerto del Forum en Sant Adrià que no me encontraba y entonces la experiencia no fue muy buena (me faltó mano izquierda y saber dar las tareas necesarias en cada momento). Ahora creo que la cosa ha mejorado y hemos formado un buen equipo: yo con mis conocimientos de ingeniería del norte y el con la práctica de cómo se hacen las cosas aquí en el Sur. Es una mixtura interesante, no? Mientras planeamos cosas van surgiendo este tipo de divergencias norte-sud y es cuando nos miramos pensando "ya estamos otra vez...". Es divertido vernos en la oficina: parecemos “la extraña pareja”. El todo bien vestido con su polo lacoste (la obsesión de este país por la imagen me mata…) sentadito en plan modosito en la silla y yo al lado, encima la mesa, descalzo con los pies encima de papeles, pantalón corto militar y camiseta de tirantes escuchándole y supervisando su trabajo.

Imerson y yo compitiendo para ver quien pone peor careto, creo que gano yo...


De momento, pese a ir de culo, la cosa me da muy buenas sensaciones. Esta claro que nos va a costar lo indecible empezar y tendremos mil problemas que ni nos imaginamos pero me siento como cuando en la UTE La Pobla nos inventamos junto con Joan un sistema de línea de vida para trabajos ferroviarios con riesgo de caída de altura. En ese momento costó encontrar una solución a ese problema y ver que lo que salio de nuestras cabezas, definimos, dibujamos y propusimos no solo funcionó bien sino que además se replicó a otras obras te llena de una satisfacción difícil de describir. Lo de ahora si acaba bien creo que será lo mismo (pero a lo bestia). Es lo que dicen algunos ingenieros: la obra engancha!!

Final de la calle 3034 en Maxaquene A. Aqui si todo va bien empezamos a trabajar el próximo día 31... (solo faltan 13 dias!!!!)

Es por esto que pese a todas las horas que le estoy pegando y los findes que he sacrificado (llevo dos o tres semanas sin 24 horas seguidas de descanso) la verdad es que tampoco me esta importando en exceso ya que estoy disfrutando bastante con todo ello.


Eso si, si de aquí a dos meses seguimos igual lo dejo!

12 de març 2008

Inicio de la campaña de salud en Maxaquene A.

Ya esta, por fin hemos empezado!!

Atrás quedan muchos quebraderos de cabeza, inicios difíciles por la falta del animador social que nos diera el empujón que desconocíamos en el barrio, sorpresas por tener que replanificar todas las actividades después de un mes de trabajo, reuniones impuntuales e improductivas con la organización del barrio (Horizonte Azul), discusiones filosóficas sobre la diferencia entre activistas y voluntarios, campañas del gobierno que amenazaban de politizar nuestro proyecto… muchas cosas se han cruzado por nuestro camino y pese a todo el pasado sábado hicimos el primer acto “masivo” con motivo del inicio de la campaña de salud que va a durar todo el mes de marzo.

Los dos principales responsables de todo este tinglado.

Quizás lo primero sería agradecer a Pablo el trabajo que se ha pegado con todo esto, tratar con Horizonte Azul ha precisado de mucha paciencia, empezar desde casi cero para definirlo casi todo no fue fácil, se que mi ayuda ha sido muy limitada con todo esto… primero poniendo mis cosas en su sitio y luego lidiando con contratistas impresentables y peleándome con indefiniciones técnicas… y pese a todo aquí estamos, verdad? Es una pena que a partir del 15 se acabe tu aventura con nosotros, no es peloteo barato decir que más que un trabajador el proyecto pierde a un buen compañero (bueno, quizás si que es peloteo barato...), cuídate y que el postgrado no te agobie en exceso (algo de agobio por experiencia es inevitable).

Nuestra intención el pasado sábado era hacer como un acto de inicio de la campaña de manera que el barrio conociera un poco nuestra presencia y actividad. Tras descartar algo más oficial para el primer sábado del mes ya que coincidía con una campaña del gobierno a nivel nacional la idea mudo a una caminata popular con los activistas con paradas técnicas donde las asociaciones del barrio mostrarían las danzas de sus grupos de crianças. Todo esto acompañado de un speaker que bordo su papel y se paso dos horas hablando por el megáfono (tuvimos que frenarlo un par de veces porque empezaba a decir actuaciones que no tenemos contempladas!!), el resto de activistas repartiendo carteles y papeletas informativas sobre nuestra actividad y las mais con los cantos tradicionales donde el toque africano a todo esto.


Curiosa mania la de esta gente cuando se hacen estas cosas de intentar siempre empezar de manera organizada...


...total para acabar cada uno a la suya!! Vease al speaker dandolo todo por el proyecto!


Las niñas de Horizonte Azul mostrando todo su arte...


...y toda su rabia!!


Realmente los bailes tradicionales me sorprendieron mucho… estas niñas les pegan unas patadas al suelo con una fuerza!!!

Si tuviera que valorar como fue todo tendría que decir que a nivel de barrio el impacto que conseguimos fue relativo. De las tres paradas con bailes solo en una conseguimos parar bastante gente, en las otras dos no supimos escoger sitios suficientemente concurridos para llamar la atención.

Típica foto con trampa: justo cogiendo el inicio y el final para que parezca que somos muchos!

Otra gran momento de la jornada: cuando exaustos de calor iniciamos el camino de vuelta a la secretaría!

A los que seguro que influenció el acto fue a nosotros mismos y Horizonte Azul en particular. Llevamos un montón de tiempo planificando, discutiendo, preparando las campañas y que después de todo ese proceso el sábado al fin saliéramos a la calle y nos hiciéramos ver (con todo lo bien y lo mal que lo hicimos) creo que nos ha mostrado que ya no hay vuelta atrás, que estamos aquí y vamos a seguir.

Hasta la victoria!!!

por cierto... el slogan de la campaña se me ocurrió a mi!

25 de gen. 2008

Programa Barrios Maputo

O PBM, como popularmente se le conoce dentro de ESF…

PBM vendría a ser el contrario de Inhambane. Aquí estamos en Maputo ciudad, entorno urbano y evidentemente con unas características y entorno muy diferentes.

También los inicios varían. Si en Inhambane no dejamos de ser unos “subcontratados” de la Generalitat en Maputo el proyecto surge de la propia voluntad de ESF (también porque se sabia que la financiación estaba hasta cierto punto asegurada desde el momento en que Mozambique ha sido declarado país prioritario para cooperación tanto por la ONU, el gobierno español como la Generalitat…).

Durante los primeros meses de 2007 un estudiante (que por cierto va a ser el expatriado de Inhambane y ya tengo ganas de que venga!) estuvo identificando problemas de cara a poder hacer su trabajo final de carrera. Curiosamente no fue fácil decidirse ya que parecía que en todas partes ya había alguna ONG trabajando!

Finalmente optamos por el barrio de la foto, Maxaquene A. Es el típico barrio de chabolas originado a partir de asentamientos informales en la periferia de la ciudad. Se estuvo hablando con la población y se estableció que las necesidades primarias eran mejorar el sistema de drenaje de aguas de lluvia (el barrio es muy plano y junto con la falta de pavimentación al llover todo se encharca por lo que es difícil salir a al calle) y los sistemas de saneamiento (la falta de recursos y de espacio dificulta el disponer de letrinas adecuadas, lo de red de saneamiento es bastante utópico a fecha de hoy).

Cuando yo estuve allí en julio empezamos a hacer pequeñas intervenciones. En ese momento fue el hacer un censo del barrio y establecer el número de parcelas que había (de hecho tuvimos que ponerle nombre a las calles y numerar las parcelas porque nada de eso se había hecho con anteriorioridad… me pregunto a que dirección enviaban las cartas!).

En teoria las dos imágenes tendrian que parecerse...

Después otros compañeros ayudaron para levantar topográficamente el barrio y hacer encuestas en la zona de trabajo, todo esto para conocer un poco cual era la situación de partida que teníamos.

Y es en este momento que aparezco yo, como expatriado del proyecto, para poder supervisar-apoyar-diseñar-loquehagafalta todo lo que queda por hacer, que es mucho. Afortunadamente nuestra contraparte ya ha contratado al técnico social y hemos podido empezar a trabajar, sobre todo en el ámbito social (hay muchas formaciones y campañas a hacer para concienciar-capacitar a la población). Lo que son las obras en si no empezarán hasta abril, cuando acabe la temporada de lluvia, que este año se presenta especialmente dura (gracias a los que habéis escrito preocupándose por mi!).

El drenaje primario existente... espero que la Municipalidad lo ponga en condiciones antes de que acabemos nosotros porque en teoria desguamos aqui!!!

La calle "A". En teoria aqui va el drenaje secundario que tenemos que hacer antes del 31 de junio.

La calle "C". Por el bien del proyecto y de nuestra propia reputación en el barrio espero que a partir de julio nos dediquemos a hacer el drenaje terciario de esta calle, como veis parece un rio (y el agua que se ve proviene de perdidas de las tuberias de abastecimento, asi que imaginad como se pone todo cuando llueve!!!)

También tengo alguna foto sobre letrinas… pero el tema es tan complejo que ya le dedicaré una entrada específica en el blog más adelante (tengo el título pensado y todo!)

Quizás ahora tocaría decir como veo yo todo esto… la verdad es que tengo la sensación que todo lo que sabia hasta ahora en ingeniería, incluso en mi caso que me dedicaba a algo tan social como la prevención, tiene un valor relativo. Las obras no son en ningún caso complicadas, con dinero y recursos se harían bastante rápidas. Lo que aquí aparece es un factor humano muy peculiar al que debes saber adaptarte asi como el contexto que es vital de conocer (las lluvias nos han obligado a empezar las obras en abril dejándonos solo 3 meses de plazo). La sensación de impotencia me ha embargado en bastantes ocasiones, afortunadamente cuando se encuentra una solución la satisfación es proporcional a las frustraciones anteriores! Así que mucho por aprender y cosas por decidir.

Es curioso notar como se pasa de verlo todo negro para que al poco sentir que las cosas son muy sencillas, aunque supongo que debe ser normal, ya sea por la distancia, el lugar o mi situación personal (o una mixtura de todo), ya que los altibajos emocionales también se me presentan con demasiada frecuencia y sinceramente tengo ganas de encontrar cierto equilibrio a tanta montaña rusa.

Una bonita imagen del barrio para cerrar esta entrada y inundar nuestros espíritus de optimismo!!


A ver si mañana!

¡¡¡!!!

9 de des. 2007

Dia internacional contra la SIDA

Dissabte passat dia 1 va ser el dia internacional contra la sida. Com ja vaig dir a l’agost, el problema de la SIDA es francament preocupant aquí a Moçambic, amb unes tases del 25 % d’infectats (que pugen significativament a zones determinades com son els barris perifèrics).

Com a curiositat dir-vos que l’Hospital Clínic té un centre de recerca a la provinca de Xai-xai que està investigant vacunes per la malària (un projecte ja molt avançat) i també per la SIDA (en fase d’experimentació amb humans) i segons una cooperant de Médicos del Mundo amb moltes garanties d’èxit. Tot això financiat, entre altres, per la fundació Bill Gates (que de fet és el finançador privat més gran del mon en cooperació, i es que aquest tiu d’informàtica no tindrà ni idea (Windows Vista es un exemple) però de treure rendiment a les peles en sap tant (Windows Vista torna a ser un exemple) que es veu que molts millonetis americans que també volen deduir impostos i netejar la seva imatge pública ficant diners en temes de cooperació ho fan mitjançant la seva fundació).

Bueno… el tema es que jo aquell dissabte vaig anar amb la Teresa (administrativa de Médicos del Mundo) i el Pablo (el seu novio i futur ajudant del meu projecte) a Matola (una ciutat de 600.000 habitants al costat de Maputo i que es la capital de la provincia de Maputo (vamos como si l’Hospitalet fos la capital de la provincia de Barcelona i Barcelona la capital de Catalunya, no se si me explico…)) per commemorar aquest dia.

Els actes van començar amb una ofrena floral en record als mords per la SIDA a la Plaça dels Herois Moçambicans (quasi totes les ciutats una mica grans tenen un plaça amb aquest nom i a més segueix un estil similar) per part de l’administrador de la ciutat.


Ofrena floral en record als morts per la SIDA

Tocant l'himne del país.

Després, una bonica comitiva de 4x4 blancs es va dirigir a través dels barris més pobres de Matola fins… el centre cívic? No sabria com dir-ho… una carpa on es feien actes… va començar amb caminada popular d’uns 15 minuts (en teoria tenia que durar 1 hora),

una explicació de la responsable de salud de Matola sobre el SIDA (que és, com es transmet, precaucions a pendre,…) i la Còlera (a l’estiu d’aquí es un problema sanitari i ja s’han donat uns 100 cassos, amb el calor encar per arribar) seguit d’una mostra d’entitats del barri: un obra de teatre (sobre la importància del preservatiu), un grup de dones cantant cançons tradicionals,

uns joves que feien dança moderna (Sara, esto lo he grabado especialmente para ti, bailan en una lona que esta sobre arena de playa)


...per que hi ha tants negres que volen semblar rappers americans??? la cultura americana no té fronteres!!

i un discurs final de l’administrador agraint la dedicació i totes aquestes coses que solen dir els polítics…

Assitents a l'acte

Com a reflexió de tot dir que els assistents amb prou feines arribarien a 60 persones (i 20 eren activistes i col·laboradors de Médicos del Mundo) d’una població de 600.000 habitants, o sigui que queda patent la dificultat de fer veure la importància d’aquests problemes a la població local...

No eramos muchos, pero vino Ronaldinho!

"Un somni sol, només és un somni, un somni compartit és una realitat" el que no està tant clar es fins a qui punt aquest és un somni compartit

17 de set. 2007

Rates i altres animals domèstics

No em mereixo l’aire que respiro... ja ho se!!! Juer, quasi dos mesos sense actualitzar el blog i han passat un munt de coses!!!!!!!

De moment tanquem Moçambic, ok?

A meitat del viatge vam tenir mudança per anar a un altre pis més gran, d’igual lloguer i... rates!!!

La primera batalla va ser amb la Quila sobre una cadira i la resta amb pals i escombres perseguint la rata per tota la casa, fins que es va amagar al bany i no la podíem treure. No ens va quedar més remei que comprar “cola de rata”: es com un pegamento que fiques sobre un cartró amb menjar al mig, ho deixes en un racó de la casa i la rata s’hi acaba enganxant... viva (l’estampa del bitxu agonitzant i enganxat no es gaire agradable...)

En plena cacera.

Quan pensàvem que s’havien acabat els nostres problemes vam comprovar que la olor de rata (per a mi inconfusible des de llavors...) no marxava i que a l’encendre el forn se sentien uns sorolls a dins... eren les cries. Van anar sortint una per dia i les vam haver de matar una a una... qüestió de supervivència...


A aquesta bestiola li queden uns minuts de vida...

Aquella setmana vam acabar la feina amb els estudiants i el cap de setmana vaig fer les vacances de les vacances.

Dissabte marxàvem aviat per agafar una xapa i anar a Swaziland, un petit país entre Moçambic i Rep. Sud Africana. Políticament es una monarquia totalitària: el rei (Mswati III) té tot el poder i nomena als alts càrrecs dels tres poders (legislatiu, judicial i executiu). L’alta incidència de SIDA al país (un 40%) fa que l’esperança de vida sigui de només 33 anys. Malgrat això el país feia bastant millor pinta que Moçambic, tot bastant més cuidat, millors infraestructures...
La primera parada va ser Manzini, on vam passar el matí en un mercat per després agafar un taxi fins el parc de Mlilwane, força bé ja que tots els animals son vegetarians i dòcils, per lo que la gent va passejant d’un lloc a l’altre amb tranquil·litat.

Entrada triomfal a Swaziland.


Els batejats "Lewinsky's". Per que? Doncs per que mengen de genolls!




Jo, fent nous amics.


Nosaltres només ens vam quedar una nit i vam fer “the sunrise travel”: unes voltes per la zona per acabar dalt una muntanya veient la posta de sol.

Aquesta posta de sol deu estar més fotografiada...



Al dia següent vam marxar aviat, ja teníem bastanta ruta per fer: del parc fins la carretera (30 minuts a peu), allà ens va recollir una família de blancs que ens va portar fins la carretera principal on vam agafa una xapa cap a Mbabane (la capital) per canviar de xapa fins a Piggs Peak, un poble del nord d’escala obligada per agafar una altre xapa fins la frontera amb Rep. Sud Africana a Jeppe’s Reef. El cert es que arribar a Sud-àfrica no es tan complicat, el problema es que anàvem amb la Quila, nicaragüenca, i ja ens havien dit que sense visat era molt probable que no la deixessin entrar al país, per això vam anar a la frontera més perduda que vam poder per veure si teníem sort allà.

Doncs no... el sistema informàtic demanava un visat que ella no tenia (i tenia que fer-lo des de Nicaragua, on no hi ha ambaixada de Rep. Sud-africana i per lo tant tenia que tramitar-ho tot via Washington...) així que només vam poder passar el Deivid i jo...



Jo i el Deivid tristos perque la Quila no ha pogut entrar a Sud-àfrica.



Rep. Sud-africana es una mescla de USA i Àfrica. Les ciutats i tot el que abans era “zona de blancs” fa pudor yanqui per totes bandes: carrers grans, zones comercials, casetes... però a la que surts i vas a les barriades entres de cop a Àfrica: casetes prefabricades que va fer l’apartheid per als negres, brutícia, pudor...

Des de la caiguda de l’apartheid les coses s’estan complicant... els blancs estan pagant el preu de tanta discriminació i es veu que hi ha molta delinqüència i inseguretat, de fet totes les cases tenen filferro electrificat per protegir-se i la gent va armada dins el cotxe. Quasi tots els blancs que vam conèixer deien pestes del seu país i estaven mirant de marxar fos com fos. També es veritat que a l’alberg on vam dormir a Nelspruit un tio deia que tot era un tema d’actitud (s’ha de dir que el paio anava tot fumat i que segons ell amb bona actitud també podies dormir al ras al mig de la sabana africana amb els lleons...). L’alberg estava ple de flipats: hi havia una parella d’una anglesa i un sud-americà que volien anar des de allà fins a Irak... fent auto-stop!!!!

No vam seguir el seu consell però vam llogar un cotxe per anar al Kruger (un parc natural reserva d’animals del tamany d’Israel!) a veure “vida salvatge”...
...bueno, si que vam veure de tot però la veritat, quan al mig del parc et creues amb un Mercedes amb dos avis anglesos de safari t’adones que molta aventura no té la cosa...





Una cebra levitant.




Mmmmm... un ocell... ho sento però els meus pobres coneixaments no em permeten ser més concret...


A aquest "peaso" d'elefant no li va fer molta gràcia que el miresim i va acabar perseguint-nos tot cridant i trompa enlaire!

Eeeeeee... estooooo.... un altre ocell...





Típica vista de sabana africana amb girafa inclosa!



El més interessant va ser el dia del meu cumple que vam fer una passejada a peu amb dos guardes armats i ens vam creuar amb una manada de rinoceronts (jo no les tenia totes, ja que ells eren CINC rinos i nosaltres només teniem DUES escopetes...)



La primera vigila de cumple en molt temps que marxo a dormir abans de les 12... es pot veure la tenda de campanya i el nostre "magnífic" VW Chico, més conegut aqui como Golf 2 generació.





Una escopata i dos rinos... no anem bé!



I poca cosa més! Vam tornar a Moçambic, celebrar el meu cumple amb els companys, jo em vaig passar 2 dies escribint com un boig per acabar el meu treball de final de postgrau (que per cert, he aprovat!) i...



Jo, celebrant el meu cumple amb Mambique, la mascota del grup



ostres! quasi se m’oblida! L’últim cap de setmana vam anar a Inhaca, una illa que esta a l’altre banda de la bahia de Maputo. Bastant en plan relax...



Els nois contents de coneixer unes noies tan maques.

Expedició en 4x4 per la illa (a Inhaca tots les carreteres son de sorra).

Matí fotogràfic per la illa.



Maputo des de la mar.



I, ara si, això es tot! La veritat es que han sigut unes vacances molt enriquidores, ja no només per la feina feta al barri (feia temps que no currava tant a gust!) sino sobretot per la diversitat de gent que vaig conèixer. Va estar molt bé descobrir mentre parlàvem els costums, idees, creences de tanta gent tan dispar!!! Així que moltes gràcies a:
Marc i Maria (Catalunya), la genial i lindissima Quila (Para... Nicaragua), Deivid (mig canadenc mig canari mig català!!), Ana (Madrid) i Vasco (Portugal), l’empresari gallec i els andalusos que tenien un hotel per Pemba, tota la colla de Médicos del Mundo, “les tres italianes”, la Viola i el Luca (Italia), els estudiants Romana, Jojo, Noé, Wacela, Edmilson i Geraldo, tots el “cidades” dels portals i la gent d’AMDEC i del barri de Maxaquene A (Moçambic), els flipats de l’alberg de Nelspruit i els guardes del Kruger (RSA)... i molta més gent que va contribuir a aquestes línies (i aquesta alegria) fossin possibles!!!